Facialis parese of aangezichtsverlamming – zondag 18 april 2021

Aangezichtsverlamming

Facialisparese ofwel vertaald naar aangezichtsverlamming kan na een CVA ook voorkomen en kan tot meer problemen leiden dan je op het eerste gezicht zou denken (op het eerste gezicht, een toevallige woordspeling) Zelf heb ik dit probleem sinds mijn laatste infarct in 2018. En ook dit verschijnsel wordt zwaar onderschat.

De nervus facialis of aangezichtszenuw

Beide kanten van uw gezicht hebben een nervus facialis ofwel aangezichtszenuw. Deze zenuw zorgt voor de gelaatsexpressie van het aangezicht (mimiek). Ook het sluiten van je ogen en mond wordt geregeld door deze zenuw.

De aangezichtszenuw komt uit de hersenen en loopt door een nauw, benig kanaal (tunnel) in de schedel om tenslotte tevoorschijn te komen in de oorspeekselklier, die voor het oor ligt. In deze speekselklier splitst de zenuw zich in verschillende takken naar de spieren van het gezicht. Een kleine aftakking van deze zenuw loopt naar de tong en zorgt voor de smaak.

De aangezichtszenuw is vergeleken met andere zenuwen kwetsbaar. Waarschijnlijk komt dit vanwege het nauwe en lange benige kanaal waardoor de zenuw verloopt. Wanneer om welke reden dan ook de zenuw binnen de schedel beschadigd wordt, gaat de zenuw minder goed functioneren. De aangedane zijde van uw aangezicht beweegt niet goed meer mee. Dan heb je een verlamming aan deze zijde. Wanneer de aangezichtszenuw (vrijwel altijd aan één zijde) slecht functioneert, valt de functie van de spieren in die gezichtshelft uit. Dit noemt men een facialisverlamming.

Het gevolg is een scheef gezicht. De mondhoek hangt lager, de plooi tussen neus en mondhoek verdwijnt en het oog is wijder dan aan de gezonde zijde. Het is onmogelijk het oog te sluiten en bij pogingen daartoe ziet men het oogwit verschijnen. Dit wordt veroorzaakt door het omhoog draaien van de oogbol. Een gewoon verschijnsel dat normaal niet wordt gezien, omdat het ooglid er overheen schuift. De wang is slap en doordat de mond deels omlaag hangt, is praten en slikken moeilijk. Soms loopt speeksel uit de mond.

Een verlamming kan volledig of onvolledig zijn. Bij een onvolledige verlamming zijn de aangezichtsspieren in beperkte mate beweeglijk. Een onvolledige verlamming kan zich binnen enkele dagen toch nog ontwikkelen tot een volledige verlamming.

Overigens kunnen soms ook (oor)pijnsensaties ontstaan.

Oorzaken van een facialisverlamming kunnen onder andere zijn:

  • oorontsteking;
  • schedelletsel zoals CVAof letsel na operatie,
  • een tumor die op de zenuw drukt. Hierbij treedt de verlamming dikwijls zeer geleidelijk op;
  • de zogenaamde tekenbeetziekte (ziekte van Lyme).
  • het gordelroosvirus. Deze verlamming is vaak pijnlijk en gaat soms gepaard met gehoorverlies en evenwichtsstoornissen;
  • Deze vorm noemt men de verlamming van Bell

In ca. 50% van de gevallen spreken we van de verlamming van Bell.

De verlamming van Bell, kan in het algemeen als een milde aandoening worden gezien.

Prognose van de aangezichtsverlamming

De verlamming van Bell geneest vaak zonder behandeling binnen 6 tot 8 weken spontaan en volledig. De leeftijd speelt hierbij echter een grote rol: Een onvolledige verlamming geneest meestal vanzelf zonder problemen.

Duurt de genezing langer dan een jaar, dan zal volledig herstel waarschijnlijk niet optreden. Hierop is de kans ook groter als bij een volledige verlamming door zenuwverval de nervus facialis beschadigd wordt.

Restverschijnselen

Na een aangezichtsverlamming met zenuwverval kunnen hinderlijke verschijnselen blijven bestaan. Door een verminderde spierkracht kunnen oog en mond onvolledig worden gesloten. De aangedane zijde kan abnormaal meebewegen bij spreken, eten en fluiten. Verder kan de aangedane zijde strak aanvoelen en het oog tijdens het eten tranen (“krokodillentranen”).

Het herstel zal een jaar na het begin van de verlamming niet verder doorzetten.
Na verloop van jaren kan de verlamming minder zichtbaar worden, omdat de huid ouder wordt en uitzakt. Het eindresultaat is vaak acceptabel.

Behandeling

Rust

Bij de verlamming van Bell zal het spontaan herstel worden afgewacht zolang de functie niet of niet helemaal uitvalt. Absolute rust lijkt niet noodzakelijk, maar uit oogpunt van de mogelijke oorzaak is het vermijden van teveel inspanning misschien op zijn plaats.

Oogproblemen

Ter voorkoming van oogproblemen wordt geadviseerd tijdens de nachtelijke uren het aangedane oog te behandelen met oogzalf of af te plakken met een horlogeglasverband. Dit voorkomt uitdroging. Zonodig kunnen overdag beschermende oogdruppels worden gebruikt.

Mimetherapie

Bij onvolledig herstel door beschadiging van de zenuw kunnen de hinderlijke restverschijnselen (asymmetrie in het gezicht, verminderde functie en abnormaal meebewegen) zoveel mogelijk onderdrukt worden door specifieke oefentherapie (“mimetherapie”). Deze behandeling beoogt een betere controle te krijgen over de gestoorde gelaatsexpressie. Door oefenen wordt een bewust verband gelegd tussen lichaamstaal, emoties en gelaatsuitdrukking. De oefeningen zijn gericht op ontspanning, beheersing van de ademhaling en het leren bewegen van de mimische spieren van gezonde en aangedane zijde samen.

Logopedie

Ook logopedie kan behulpzaam en waardevol zijn. Logopedie kan mime oefeningen geven maar kan ook aandacht geven aan het probleem met eten en drinken. Bij de slikstoornissen zagen we ook al dat logepedie veel kan betekenen. We zagen immers net bij de restverschijnselen dat de mond abnormaal meebeweegt met eten en drinken, waardoor dit via de zijkanten weer uit de mond loopt.

(Mijn Tip: gebruik babydoekjes ivp papieren tissues, is zachter voor je huid plús het reinigt beter)

Psychosociale begeleiding

Psychosociale begeleiding is bij een aantal patiënten noodzakelijk.

Plastische chirurgie

Indien er restverschijnselen overblijven, kan reconstructieve aangezichtschirurgie tot de mogelijkheden behoren. Dit is uiteraard afhankelijk van de wensen van de individuele patiënt en kan variëren van een goudgewichtje in het bovenooglid om ervoor te zorgen dat het oog beter sluit tot reconstructies met behulp van zenuwtransplantatie. Een normale situatie wordt echter met de operatie niet meer bereikt en dit zijn dus tot op zekere hoogte hulpmiddelen.

Tenslotte: nog iets wat wel leuk meegenomen is: Aan de zijde van je verlamming zul je geen rimpla rond je mond krijgen, aangezien dir zijde verlamd is. Een reden minder om een plastisch chirurg in te schakelen..

Overigens: De problemen die ik tegen kom probeer ik hier ook te beschrijven.

  • Er is bij mij sprake van krachtsverlies in mijn mond. Dit maakt kauwen moeilijk en daardoor is eten regelmatig ook vermoeiend.
  • Daarnaast is het opletten dat ik goed eet en niet drank of eten uit mijn mond loopt. Vandaar mijn tip voor het gebruik van babydoekjes.
  • In combinatie met de slikstoornissen snapt iedereen wel dat eten veel energie kost voor me.
  • Een ander probleem is mijn gebit: ik heb een kunstgebit ,één gewone en één klikgebit. Zo gauw die op maat gemaakt is, past hij even. Letterlijk even: na een week zit hij niet meer fijn. Dan worden praten en eten weer moeilijker. Dit heeft alles te maken met mijn aangezichtsverlamming. De spieren en pezen in mijn mond veranderen continu en daar is helaas niets aan te doen. En het gebit steeds plakken is ook geen oplossing, zelfs de plak blijft niet meer zitten.
  • Dit laatste, mijn gebit dus, is het grootste probleem, al dacht ik na het herseninfarct in 2018 dat mijn scheve mond het grootste probleem was. Het scheve gezicht is zeker niet mooi te noemen maar de meeste mensen zeggen dat het wel meevalt. Zelf ben ik het daar niet eens mee, maar er bestaan ergere dingen.
  • Tenslotte zou ik mijn smaakproblemen bijna vergeten. Door die aangezichts verlamming heeft die zenuw die bij de tong vertakt, ervoor gezorgd dat mijn smaak veranderd is. Dingen die ik héérlijk vond, zijn nu niet meer te eten. Andersom ben ik nog niet tegengekomen, moet ik misschien eens gaan proberen. Wie weet wat ik dadelijk ineens wél lust

  

      

3 weken vóór het herseninfarct                      1 week ná het herseninfarct

 

 

 

 

 

Column Marly – Geschiedenis van Hersenletsel Zondag 11 april 2021

Uit de folder van de hersenstichting haal de ik mijn volgende bericht waarvoor ik jullie meeneem in een stukje geschiedenis van Hersenletsel. We gaan hiervoor naar, schrik niet, de 19e eeuw. Uit recente studies uit 2000 en 2004 heeft men nu nog informatie kunnen verzamelen. Ik neem jullie naar de eerste bekende patiënt

 

Hersenletsel in de 19e eeuw

Eén van de bekendste patiënten uit de geschiedenis van de hersenwetenschap

is de Amerikaan Phineas Gage. Hij was als voorman van een ploeg arbeiders in

1848 betrokken bij de aanleg van de Rutland-Burlington-spoorlijn. Om de rails

te kunnen leggen, moest het terrein geëffend worden en dat deed men door

grote rotspartijen op te blazen met explosieven. Gage was bezig een boorgat

gevuld met springstof aan te stampen met een staaf, toen de springlading

ontplofte en de staaf, van ongeveer drie centimeter dik en een meter lang, zich

door zijn linkerkaak boorde. De staaf is aan de bovenkant van zijn hoofd weer

naar buiten geschoten en meters verderop neergevallen. In tegenstelling tot

wat zijn geschrokken collega’s verwachtten, bleef Gage in leven. Sterker nog,

hij was bij bewustzijn, stond na enkele minuten alweer op, en kon spreken

en lopen.

Echter, hij stond op als een andere man. Gage bleek Gage niet meer. Hij stond

bekend als een gematigde, betrouwbare en evenwichtige persoon. Hij was

een harde werker die respect had verworven bij zijn mannen. Dit was volledig

anders na het ongeluk. Gage maakte zich schuldig aan de ‘grofste godslasteringen’,

hield geen rekening meer met anderen, was ongeduldig en opvliegend,

hield zich niet aan zijn beloftes, en nam verantwoordelijkheden niet meer. Een

dokter schreef: ‘de balans tussen zijn intellectuele vermogens en zijn dierlijke

neigingen is verstoord’.

Verrassend genoeg hield hij geen lichamelijke problemen over aan het ongeval

en zijn intelligentie leek even hoog als daarvoor. Hij kon bewegen en spreken

als voorheen en had geen geheugenproblemen.

Hij werd ontslagen bij de spoorwegmaatschappij, omdat hij niet meer te

handhaven was. Na verschillende baantjes die allemaal mislukten, eindigde

Gage zijn werkzame bestaan als circusattractie in New York. Na allerlei

omzwervingen overleed Phineas Gage in 1861 op achtendertigjarige leeftijd

aan een epileptische aanval. Hij heeft na het ongeval nooit meer zelfstandig

kunnen functioneren.

Hoe triest ook, het leven van Phineas Gage werd het eerste goed gedocumenteerde

verhaal over de dramatische gevolgen die hersenletsel kan hebben. Het

maakte duidelijk dat de menselijke hersenen soms een flinke klap kunnen

verdragen, maar dat iemands gedrag totaal kan veranderen. Daarmee werd ook

duidelijk een relatie gelegd tussen hersenen en gedrag. Hoewel Gage nadat zijn

wonden waren genezen er weer normaal uitzag, werd hij nooit meer ‘de oude’.

Zijn persoonlijkheid en zijn gedrag waren door het ongeluk onomkeerbaar

veranderd. Uit recente studies uit 2000 en 2004 blijkt dat Gage’s

frontaalkwab beschadigd is geraakt in het ongeval. De frontaalkwab bevat hersengebieden

die ervoor zorgen dat iemand rationele beslissingen kan nemen

en die zorgen voor emotieregulatie en sociaal gedrag. Tegenwoordig weten we

ook uit vele andere gevalsstudies hoe beschadigingen in de hersenen kunnen

leiden tot milde en ernstige gedragsveranderingen.

Column Marly – Sociale contacten – Zondag 4 april 2021

Dit onderwerp vind ik nog het moeilijkst om te bespreken aangezien dit ook heel verschillend per persoon zal zijn. Ben je een type voor wie sociale contacten belangrijk zijn of juist niet? Dit wordt dus duidelijk een stuk waarbij ik puur over mijn eigen ervaringen kan spreken.

In het leven ‘voor’ had ik veel sociale contacten via (betaald) werk en via vrijwilligerswerk, veel minder sociale contacten via familie en nog minder echte vrienden.

Wat als eerste wegviel waren de contacten via het betaald werk en daar had ik enorm veel moeite mee, niet alleen de collega’s vielen weg maar ook de patiënten/cliënten met wie ik in de loop van de vele jaren een band had opgebouwd. Die laatste groep was nog wel begrijpelijk dat je daar niets meer van hoort, maar van je collega’s? Dat heeft me enorm diep geraakt! Hoe snel je afgeschreven bent bij je collega’s, dat kon ik niet vatten! Op de sociale media zag ik de foto’s van hun gezellige feestjes (waar ik niet meer voor uitgenodigd werd) en uitstapjes. In het verleden gingen we regelmatig uit eten waarbij vroegere collega’s mee gevraagd werden, het moge duidelijk zijn dat dit voor mij niet op ging. Sterker nog, er kon zelfs geen kaartje of telefoontje meer vanaf na mijn latere infarcten. Terwijl ik zelf bezoekjes aan mijn werk bracht en contact probeerde te houden.

Contacten via de familie blijven vanzelfsprekend wel, al voelde ik die behoefte zelf iets minder. We zijn gewoon nooit echt een hechte familie geweest…..

Het cliché is ook op ons van toepassing, in het begin is er veel aandacht al schijnt het bij mij steeds “mee te vallen ten opzichte van een vriendin of zelfs klant” Na de beginperiode zie of hoor je niets meer. En erover praten heeft geen nut, want ook zij hebben iets ergs en doen toch maar alles gewoon verder. Dát cliché kan ook de rest van de buitenwereld heel goed. Ofwel iedereen vertelt ons hoe de zus van de buurman het doet, want nu hebben ze er ook verstand van.

Kortom: wij moeten ons niet aanstellen!! Hoe erg het onbegrip ook is, het komt zo’n beetje bij ons allen voor. Een oplossing of handleiding bestaat er dan ook niet voor. Ieder zoekt naar zijn eigen oplossing om er mee om te gaan. Mijn oplossing hoort waarschijnlijk bij één van de slechtste oplossingen (niet aan te raden dus) Ik heb mijn wereld van sociale contacten zeer verkleind.  Ik vermijd ze dus, zonder pleinvrees te krijgen maar ik heb echt voldoende aan mijn gezin en beste vriendin. Ik amuseer me altijd wel en ik heb voldoende goede kennissen die uiteindelijk ook voldoende sociale contacten opleveren voor mij. En daarom werkt deze oplossing voor mij dus wel !!

 

 

 

Column Marly- Checklists en andere formulieren

Vaak is het moeilijk om zaken overzichtelijk te houden en dan ga je het liever uit de weg. Of we nu praten over een etentje thuis organiseren, een feestje voor je kinderen bijvoorbeeld of een weekendje weg of zelfs een vakantie als dat straks weer mogelijk is.

Maar dat vluchtgedrag is helemaal niet nodig. Op internet vind je voor elk thema/onderwerp wel een checklist! En geloof me, met een checklist bij de hand wordt het veel makkelijker want:

Checklists hebben veel voordelen:

  • Het kost je niets. En dat is niet veel voor iets dat je leven zo ontzettend kan verbeteren.
  • Je verhoogt je levenskwaliteit. Omdat je zelf bepaalt welke zaken je op je checklists zet, kun je de kwaliteitsstandaard zo hoog maken als je zelf wilt. En omdat je nooit meer een stap vergeet, maak je je leven zo steeds beter.
  • Het werk wordt eenvoudiger. Een checklist helpt je een routine te ontwikkelen waardoor je goede gewoontes opbouwt.
  • Je kunt stoppen met nadenken. En dit is het grootste voordeel. Je verhoogt je levenskwaliteit en werkt efficiënter. En tegelijkertijd verbruik je minder hersenkracht omdat je alleen nog maar hoeft te doen wat er op je checklist staat. Het is de LED lamp van persoonlijke effectiviteit.

En al dit zorgt er weer voor dat we energie overhouden ! Energie die we beter kunnen besteden aan hetgeen waar we de checklist voor maken. Niet dan?

 

Natuurlijk ga ik niet in deze uitzending allerlei checklists voorlezen., Nee, maar dit is wel iets wat jullie op onze website kunnen gaan vinden. In de rubriek Tips en Weetjes zal ik regelmatig meerdere checklists met eventuele uitleg gaan plaatsen. Zo kunnen jullie ook week- en kookschema’s te verwachten.

Bron: https://sochicken.nl/checklists

Vanaf nu dus te vinden op www.luisternaarnah.nl

 

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

Verjaardag Marly – Marly ziet Sara

Hallo Sara,

Het duurde eventjes maar nu ben je daar

Geen mens die dat doet, maar ik heb de dagen afgeteld tot 50 jaar

’T is typisch de leeftijd waarop iedereen denkt, was ik nog maar….

Dat is een gedachte die ik niet deel

Want ach vroeger, wist ik toen veel…..

Elke leeftijd heeft zijn charme, vind ik heel reëel

Ik kijk dan ook niet terug op jaren vol spijt

Dat is alleen maar verspilde tijd

En tijd is kostbaar, dat wil ik dus niet kwijt

Ik voel me dankbaar voor elk jaar dat me werd gegeven

Dankbaar voor de mensen in mijn leven

Met dit gevoel wil ik mijn 100e verjaardag ook nog wel beleven

What do you want to do ?

New mail

Column Marly – Overprikkeling Zondag 14 februari 2021

 

https://www.hersenstichting.nl/gevolgen/overprikkeling/

 

Zoals jullie weten haal ik mijn informatie voor berichten graag van de website van de hersenstichting, want wie kan ons in Luister NAH meer vertellen dan de hersenstichting zelf. Vandaag gaat het om het onderwerp Overprikkeling.

 

 

Wat is overprikkeling?

Een prikkel is een stukje informatie dat binnenkomt via onze zintuigen. Zo kunnen we prikkels bijvoorbeeld zien, horen, voelen, ruiken, en proeven. Overprikkeling betekent dat die stukjes informatie niet goed door de hersenen worden verwerkt.

Mensen met een hersenaandoening verwerken prikkels dus op een andere manier. Zo kunnen ze eerder en vaker overprikkeld raken dan andere mensen. De berg aan onverwerkte prikkels wordt dan niet helemaal goed verwerkt.

Normaal gesproken zorgen de hersenen er op verschillende manieren voor dat alle prikkels goed verwerkt worden. Als dit mis gaat kun je veel meer prikkels ervaren dan normaal of kost het meer moeite om prikkels te verwerken. Gevolg is dat veel prikkels om je aandacht vragen. Het geeft  een druk en vermoeiend gevoel, maar kan ook leiden tot een zeer ernstige handicap.

Overprikkeling is nog geen officiële diagnose. Het is wel een veelvoorkomende klacht na hersenletsel. Veel mensen geven aan hier last van te hebben. Er is echter nog geen goede test om overprikkeling te meten en om te bepalen waarom en wanneer er overprikkeling ontstaat bij iemand. Er wordt nu steeds meer onderzoek naar gedaan om oorzaken te achterhalen en goede tests te ontwikkelen zodat een eventuele behandeling precies op maat is.

Klachten

Overprikkeling gaat vaak gepaard met met hoofdpijn, vermoeidheid, stress, verminderde concentratie, slaapproblemen, onrust, en het overlopen van emoties.

Bij sommige mensen leidt dit tot tijdelijke uitvalsverschijnselen, koorts, overgeven of een epileptische aanval. Overprikkeling kan uiteindelijk ook  leiden tot invaliditeit en een volledig geïsoleerd bestaan zonder hoop of zicht op verbetering.

Van de buitenkant is het moeilijk te zien of iemand last heeft van overprikkeling. Niet iedereen begrijpt dat een situatie die ‘normaal’ is voor de één, ‘onleefbaar’ kan zijn voor iemand met overprikkeling. Voor de een maakt het in de supermarkt niet veel uit hoe druk het is. Voor de ander is de topdrukte tussen 5 en 6 uur avonds onmogelijk.

Alle zintuigen kunnen overprikkeld raken

Overprikkeling geldt voor alle zintuigen: zien, horen, voelen, ruiken, proeven, en/of evenwicht houden. Soms krijg je teveel prikkels binnen. Soms word je gevoeliger voor prikkels: geluid of licht waar je eerst geen probleem mee had, komt nu veel heftiger binnen.

Ook kan overprikkeling specifiek zijn voor een bepaald zintuig. Zo kun je bijvoorbeeld heel snel last hebben van harde geluiden, maar heb je geen moeite met aanrakingen van de huid.

Overprikkeling kan bijvoorbeeld ontstaan wanneer:

  • je zintuigen teveel prikkels doorgeven,
  • prikkels die wel doorgegeven worden te hard doorkomen of
  • je geen filter meer hebt om hoofd- en bijzaken uit elkaar te houden.

Impact van overprikkeling

Als je last hebt van overprikkeling, raakt je leven op verschillende gebieden beïnvloed. De onzichtbare gevolgen van problemen met je denken en waarnemen leiden vaak tot onbegrip in je omgeving. Iemand lijkt aan de buitenkant nog steeds hetzelfde, maar dagelijkse activiteiten als werken, studeren, een gezin runnen, of zelfs koken en boodschappen doen, lukken ineens niet meer. Het kan je helpen als je deze gevolgen bespreekbaar maakt, bijvoorbeeld samen met een therapeut.

Overprikkeling kan ervoor zorgen dat je veel moeite moet doen om iets goed te begrijpen. Je kan het bijvoorbeeld lastig vinden om een gesprek met mensen goed te volgen (bijvoorbeeld in een drukke omgeving).

Oorzaak in de hersenen

Een veelgehoorde verklaring is dat je aandachtsfilter niet goed meer werkt. Normaal gesproken let je alleen op die brokjes informatie die belangrijk zijn voor waar je op dat moment mee bezig bent. Maar als je aandacht niet meer goed filtert, kun je hoofdzaken niet meer van bijzaken scheiden.

Daardoor krijg je bijvoorbeeld teveel prikkels binnen, maar vooral komen alle prikkels op hetzelfde niveau binnen. Je moet je aandacht verdelen over belangrijke dingen (een gesprek met iemand) en onbelangrijke dingen (achtergrond muziek). Dat gaat ten koste van je functioneren.

Een andere mogelijke oorzaak van overprikkeling kan te maken hebben met hoe de hersenen informatie van meerdere zintuigen samenvoegen. Normaal gesproken kunnen je hersenen bijvoorbeeld de mondbewegingen en de stem van iemand die je ziet praten bij elkaar voegen. Die informatie hoort namelijk bij elkaar. Als dit samenvoegen van informatie die bij elkaar hoort mis gaat, zou dit kunnen leiden tot overprikkeling. Je ervaart dan bijvoorbeeld twee prikkels in plaats van een.

Er zijn nog meer mogelijke oorzaken van overprikkeling. De precieze oorzaak van overprikkeling is onbekend. Meer onderzoek moet duidelijkheid brengen over de oorzaken van overprikkeling.

Meest voorkomende aandoeningen met als gevolg overprikkeling

Hersenaandoeningen die kunnen leiden tot overprikkeling zijn een beroerte, de ziekte van Parkinson, angststoornissen, en hersenbeschadigingen door een ongeval. Mensen met een autismespectrumstoornis, ADD, of ADHD hebben ook vaak last van overprikkeling.

Tips voor patiënten met overprikkeling

Een belangrijke eerste stap is het herkennen en erkennen van je klachten. Dit kan je al een stuk rust geven. Het is belangrijk om te leren accepteren dat je veranderd bent. En van daaruit kun je gaan kijken hoe je weer vooruit kunt gaan. Vaak zijn er nieuwe manieren om beter met je klachten en beperkingen om te gaan.

  •  Probeer je nieuwe situatie te accepteren en probeer er ondanks alles iets van te maken.
  •  Ga naar je huisarts om je problemen te bespreken en vraag om een dubbele afspraak, zodat je meer tijd hebt.
  •  Vermijd stress en leer omgaan met je gevoel voor tijdsdruk. Plan voldoende ruimte in voor je activiteiten.
  •  Ontmoet mensen in een rustige plaats, bijvoorbeeld bij je thuis of in een bibliotheek.
  •  Als je weet wat je eigen beperkingen zijn, kan het je helpen om ermee om te gaan. Je kunt dan ook duidelijker uitleggen aan een ander wat jou helpt.
  •  Maak bespreekbaar in je eigen omgeving hoe je je voelt. Het is voor mensen bijna niet voor te stellen wat het is om last te hebben van overprikkeling.
  •  Zoek steun bij lotgenoten.
  •  Zorg dat je de dingen die voor jou belangrijk zijn (goede vrienden of familie zien, persoonlijke hygiëne of sport onderhouden) toch blijft doen, maar creëer genoeg rust ervoor en erna.

Je verhaal opschrijven helpt

Als je problemen hebt met je denken kun je je ervaringen ook opschrijven of laten opschrijven. Dat werkt vaak goed. Er verandert veel in je leven en dat moet je dan allemaal ook nog verwerken.

Denk aan verlies wat je verdrietig maakt, of veranderingen in je dagelijkse activiteiten zoals je werk of het niet langer meer kunnen uitoefenen van je hobby’s. Veranderingen in relaties of te maken krijgen met een ander toekomstperspectief. Het helpt om dit op papier te zetten. Zo kun je anderen in je omgeving inzicht geven in jouw situatie van overprikkeling. Het kan je helpen om samen meer grip te krijgen op de nieuwe situatie.

Overprikkeling: alles komt keihard binnen

Danny (41) stond heel energiek en positief in het leven. Tot hij een paar jaar geleden een beroerte kreeg. “Werken gaat niet meer. Ik heb 4,5 maanden gerevalideerd, heb opnieuw leren lopen en mijn balans is weer terug, maar er is ook veel kapot. Het grootste probleem is prikkelgevoeligheid, dingen vergeten en energieverlies. Mijn hersenen filteren niet meer, zodat al het geluid, geur en licht heel hard binnenkomt. Ik kan eigenlijk niet naar buiten zonder een zonnebril op en oordoppen in.”

Het verhaal van Danny

Behandelen van overprikkeling

Er zijn nog nauwelijks vastgestelde behandelingen voor overprikkeling. Revalidatie kan zich wel bijvoorbeeld richten op:

  • het trainen van je aandacht
  • opnieuw leren regelen en plannen van je balans door hulpmiddelen en rust (compensatiestrategie)
  • het leren accepteren van je situatie.

Gerelateerde onderwerpen

overprikkeling.com

Overprikkeling bij hersenletsel

Deze tekst over overprikkeling is gemaakt in samenwerking met:

  • prof. dr. Iris Sommer, UMCG te Groningen
  • dr. Nathan van der Stoep, Universiteit Utrecht
  • dr. Tanja Nijboer, Universiteit Utrecht

 

What do you want to do ?

New mail

Column Marly: Slikstoornissen na CVA Zondag 7 februari 2021

Het wordt al heel vaak gezegd in ons programma maar het is gewoon een feit dat veel restverschijnselen onzichtbaar zijn, zo ook de slikstoornissen na een beroerte. Zoals velen van jullie weten, heb ik meerdere beroertes achter de rug en ik kan met stelligheid beweren dat elke beroerte met zijn eigen restverschijnselen kwam.

Slikstoornissen na een beroerte

Slikken is ingewikkeld. De spieren van onder andere de lippen, tong en wangen zijn erbij betrokken.

Een gezond persoon kan slikken zonder er bij na te denken. Zelfs buiten de maaltijden om slikt iemand automatisch ongeveer één keer per minuut speeksel weg.

Door een beroerte kan het slikken echter problemen opleveren.

Door een beroerte kan de gevoeligheid in de mond zijn verminderd. Je voelt minder goed wat er in de mond of keel gebeurt. Ook kan bijvoorbeeld de kracht van de tong verminderd zijn, waardoor kauwen problemen oplevert. Doorslikken wordt dan moeilijker. Slikproblemen kun je herkennen aan de volgende verschijnselen:

· Je verslikt je (snel) tijdens het eten en/of drinken (hoesten, rood worden, blauw aanlopen, traanogen krijgen)

· Je hebt moeite met kauwen of dit doet pijn

· Het eten of de medicatie bv blijft in je keel steken

· Het eten, drinken of speeksel loopt je mond weer uit

· Er blijven voedselresten achter in de mond;

· U hebt veel tijd nodig voor maaltijden.

Risico’s bij slikproblemen

Als iemand zich verslikt, komt het eten of drinken in de luchtpijp terecht in plaats van in de slokdarm. In de meeste gevallen zal iemand die zich verslikt een hoestbui krijgen. Hoesten zorgt ervoor dat datgene wat er in de luchtpijp is gekomen, als het ware eruit wordt geblazen. Wanneer iemand echter moeite heeft met hoesten of niet meer kan hoesten, is het mogelijk dat er voedsel in de longen terechtkomt. Men kan zich zelfs verslikken zonder dat het opgemerkt wordt. En dan kan er een  longontsteking ontstaan. Soms is dit levensbedreigend. En uiteraard is er ook  een kans op verstikking.

Onderzoek en advies

Als het vermoeden bestaat dat je slikproblemen hebt, verwijst de neuroloog je door naar de logopedist en/of de diëtist.

Wat doet de logopedist?

De logopedist zal je nader onderzoeken en beoordelen of eten en drinken veilig is. Aan de hand van dit onderzoek adviseert de logopedist of je mag eten en drinken en zo ja welke aanpassingen er nodig zijn.

Welke aanpassingen kunnen dat zijn?

Afhankelijk van de adviezen van de logopedist zal de stevigheid van je maaltijd moeten worden aangepast. Dranken kunnen worden verdikt met een verdikkingsmiddel en je maaltijden kunnen worden gemalen of gepureerd.

Maar ook de diëtist kan worden ingeschakeld en wat doet deze?

Omdat eten en drinken bij een slikstoornis vermoeiend kan zijn, bestaat het risico dat je ondervoed raakt. Aan de hand van de slikproblemen die de logopedist bij je heeft vastgesteld geeft de diëtist je adviezen voor een adequate voeding, met zo nodig aangepaste consistentie (dus wel of niet verdikken en malen)

De diëtist bewaakt of verbetert je voedingstoestand en vervolgt je gewichtsverloop. Als het echt nodig is en bij zeer ernstige slikproblemen kan de diëtist je adviseren om te starten met sondevoeding: dit gaat áltijd in overleg met jezelf en je behandelend arts. Sondevoeding is een vloeibare voeding die via een slangetje (sonde) door uw neus direct in uw maag komt. Deze voeding voldoet aan uw behoefte en bevat alle voedingsstoffen die uw lichaam nodig heeft. Het kan zijn dat u volledige sondevoeding krijgt, maar het is ook mogelijk dat u de sondevoeding als aanvulling krijgt. Dit is meestal het geval als u wel iets (veilig) kan eten of drinken, maar daarmee nog niet voldoende voedingsstoffen binnenkrijgt

Uiteraard is ook de verpleging belangrijk

De verpleging zorgt ervoor dat je het eten en drinken op de juiste manier krijgt aangeboden. Zij geeft het ook aan de logopedist of diëtist door als je bijvoorbeeld koorts krijgt of door vermoeidheid onvoldoende eet.

Je kúnt dan eventueel dan een nieuw advies krijgen.

En dan hebben we nog de  foodservice medewerker

Deze zorgt er voor dat je binnen het  geadviseerde dieet bij de slikstoornissen zoveel mogelijk het eten en drinken krijgt wat je zelf lekker en prettig vindt.

Bezoekers

Voor bezoekers van een patiënt met slikproblemen is het van groot belang om te weten of, en zo ja, wát de patiënt (jij dus in dit geval) mag eten en drinken. En natuurlijk op welke wijze iets gegeten of gedronken mag worden. Vooral als het gaat om verdikte dranken of gemalen eten. De logopedist of de verantwoordelijke verpleegkundige kunnen u (als bezoeker) daarover informeren.

Tot slot: in verschillende revalidatiecentra wordt er tijdens de maaltijden gewerkt met aparte tafels. Eén grote tafel waar de mensen zonder slikproblemen kunnen  eten en een kleinere tafel waar een logopedist aanwezig is om de mensen met slikstoornissen te bewaken en te adviseren. Gelukkig zijn de tafels zónder slikproblemen altijd groter wat er dus duidelijk op wijst dat dit probleem minder vaak voorkomt.

Geef een reactie

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

Column Marly – Aanvraag WIA (en keuring) – Zondag 17 januari 2021

Helaas loopt het dus niet altijd even voorspoedig en de meesten krijgen toch te maken met de de vraag,kan of moet ik afgekeurd worden? Het traject wat dan volgt, is afhankelijk van de dan geldende wetgeving. In mijn geval betekende het dat er een 2e spoor opgestart moest worden waarbij een onafhankelijke arbeidsdeskundige op mijn werk mee kwam kijken en een gesprek aanging met mij en één met mijn baas.Hierbij werd gekeken in hoeverre ik mijn eigen werk kon uitvoeren en in hoeverre er aanpassingen gedaan moesten worden. Daar kwam een percentage uit voort wat bepalend werd voor na het 2e jaar ziekte. Bij mijn kwam er heel snel een einde aan doordat ik elke maand een hartinfact en TIA kreeg. Dat spoor 2 hebben we nooit meer kunnen oppakken want eer ik het wist was de tijd al aangebroken om een WIA-aanvraag te doen.

Een heel papierwerk wat ingevuld moet worden, als je ervoor staat,zorg dan alles bij elkaar te hebben, je persoonlijke gegevens,de voortgangsrapporten van de arbeidsdeskundige, je medische gegevens enz.Na het versturen krijg je een oproep om bij een verzekeringsarts te komen. Deze bekijkt samen met je wat jouw ideën zijn, wat je wel of niet kunt en hij/zij maakt hier een verslag van. Dit verslag gaat naar de arbeidsdeskundige die met deze functionele (on)mogelijkheden gaat kijken of hier banen voor bestaan die je volgens hún kunt uitvoeren. Daar worden hele rekensommen op losgelaten die uiteindelijk een percentage van afkeuring oplevert. Alles volgens de op dat moment geldende weetgeving en norm!

In mijn geval ging alles heel snel. De verzekeringsarts zei mij gelijk volledig en duurzaam af te keuren. Elke inspanning zou in mijn geval alleen maar meer infarcten opwekken. Voor hield mij hield dit in gelijk IVA afgekeurd te zijn, ik zou ook nooit meer voor een controle opgeroepen worden en ik moest maar een leuke hobby zoeken, zei hij. Nu ik de verhalen van anderen hoor, weet ik heel blij te mogen zijn met dit verloop maar ik heb echt tranen met tuiten gehuild minutenlang in dat kantoor.

Een week later kreeg ik een telefoontje van de arbeidsdeskundige dat hij me niet meer voor een gesprek liet komen omdat dit nutteloos was, er kon voor mij geen functie meer gevonden worden. En dat was het dan! Precies 2 jaar na na mijn eerste herseninfarct was ik afgekeurd. Op mijn werk werd de balans opgemaakt voor een eindafrekening, ik heb een contractsbeëindiging ondertekend en mijn baas heeft met papieren van de afkeuring mijn pensioenfonds ingelicht. In mijn geval worden de pensioensgelden tot aan datum van pensioen ‘gewoon’ doorbetaald of geteld. De precieze benamingen hiervoor ken ik niet. En zo leef ik nu een leventje waar ik wordt betaald zonder ervoor te hoeven werken, maar je bent daarentegen ook veel kwijt!! Daarbij is er voor mij inderdaad geen einde gekomen aan mijn infarcten en TIA’s en blijf ik dus steeds knokken voor het volgende herstel MAAR zonder me druk te hoeven maken om afkeuring…

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail