Column Marly – Omgaan met stress zondag 29 november 2020

Omgaan met Stress

Na vorige week over de thuiswerkstress in deze coronatijd gesproken te hebben, kijken we vandaag naar de tussen aanhalingstekens ‘gewone’stress. Stress die onstaat of je nu werkt of niet.

Omgaan met stress lijkt ingewikkelder dan het is. Door strategische stappen te zetten kun je slimmer omgaan met stress en je snel kalmer en blijer voelen.

Omgaan met stress, het gaat niet vanzelf weg

Nou ja, uiteindelijk verdwijnt die stress heus wel. Maar je wilt niet wachten tot de stress vanzelf verdwijnt. Nee, je wilt leren beter om te gaan met stress zodat je je nu kalm en blij kunt voelen.

Dus laten we dat doen. Beter omgaan met stress zodat het leven weer leuk en licht wordt, terwijl je tegelijkertijd gewoon je leven kunt leiden.

Slim omgaan met stress betekent dat je beter wordt in plannen. Heel simpel en logisch. Want weet je – stress afbouwen kost grofweg net zoveel tijd als stress opbouwen.

Als je je een slag in de rondte werkt dan bouw je stress op. Als je vervolgens nauwelijks tijd neemt om te herstellen, dan bouwt de stress niet voldoende af. Waardoor je in de problemen komt.

Dus? Dus plan bewust momenten van herstel in. Neem een paar minuten de tijd om een weekplanning te maken. Het is belangrijk dat je ruimte maakt voor de zogenoemde anti-stress-S-en.

De 4 anti-stress-S-en

  1. Slaap– Slaap zo lang als je nodig hebt om je uitgerust te voelen. Maak voldoende slapen een prioriteit. En als je er baat bij hebt: doe af en toe een dutje. Een kwartiertje dutten links en rechts doet wonderen voor je stressniveau. Als je voldoende slaapt kun je geen burn-out krijgen. Klinkt simpel.
  2. Sport– Een geweldige manier om stress versneld te ‘verbranden’. Zorg minimaal één keer per week voor een stevige work-out. Regelmatig hardlopen vermindert je kans op burn-out bijvoorbeeld met 50%. Dat is bést fijn, al is dit niet voor iedereen van ons Lotgenoten nog weggelegd, hardlopen en een stevige work-out bedoel ik
  3. Stilte– Maak dagelijks minimaal 10 minuten vrij om te mediteren. Beter nog: Mediteer een kwartier voor je dag begint en een kwartier voordat je gaat slapen. Het houdt je brein kalm en geeft je een gezonde basis van waaruit je je dag (en nacht) tegemoet kunt treden.
  4. Spelen– Zorg dat je een paar keer per maand een hele dag niets Een dag waarop je gewoon doet waar je zin in hebt, zonder verplichtingen. Plan het bewust in, want zulke dagen ontstaan meestal niet uit zichzelf. Speel en wees lekker lui. Werk is verboden op dagen als deze.

En weet je wat zo leuk is? Deze vier gewoontes helpen je omgaan met stress en maken je tegelijkertijd succesvoller, creatiever, blijer en productiever. Theoretisch in elk geval, of dat voor ons in de praktijk ook zo werkt, durf ik niet gelijk te garanderen

Je bent een mens – geen robot. Je kunt niet altijd werken, altijd productief zijn. Deze simpele gewoontes helpen je beter functioneren als mens, op al je levensgebieden.

  1. Maak je problemen klein en tastbaar

Ja. Hoe kleiner je je problemen kunt maken, des te minder stress ze je geven. Vraag je niet af hoe je dat enorme project in hemelsnaam op tijd af kunt krijgen. Vraag je af: ”wat is de volgende kleine stap die ik kan zetten?”

Misschien is het antwoord: een planning maken. Goed. Pak een kop thee en ga zitten om te plannen. Meer niet.

Hoe kleiner je je problemen maakt, des te makkelijker je ze oplost en des te minder stress het je oplevert. Dat is de grap van de kleine stap.

  1. Relativeer

Hoe groter en belangrijker we onszelf en ons werk maken, des te meer stress we ervaren.

Ik zal een voorbeeld uit de eigen ervaring nemen.

Net als velen onder ons heb ik zeer regelmatig een probleem met opstaan en de dag beginnen.

Nu kun je denken: pffff nu moet ik weer aan de gang met die hele zelfverzorging. MAAR je kunt het ook op delen in stapjes en het in kleine stappen doen.; Zo, nu ga ik me eerst even wassen. Als je gewassen bent en even rustig gezeten hebt: Zo, nu ga ik me aankleden. En zo ga je vervolgens verder met steeds en klein stapje erbij totdat je het zelf voldoende vindt. Je hoeft je niet elke dag op te maken bijvoorbeeld. Het is nét wat je zelf wilt die dag.

Beter omgaan met stress betekent jezelf, je werk en je leven wat minder serieus nemen. Dat je inziet dat je werk belangrijk is, maar dat andere dingen kunnen zijn die belangrijker zijn.

Wat voor dingen?

  • Je relaties.
  • Je gezondheid.
  • De mate waarin je geniet van je leven.
  • Tijd doorbrengen met je kinderen.
  • Een positieve bijdrage leveren.

Het punt is: als je constant gestrest bent dan lever je geen positieve bijdrage. Misschien wel op je werk. Maar je leven is meer dan je werk alleen.

Onthoudt: je werkt om te leven, je leeft niet om te werken !!!

Je gestreste houding is als vergif voor je geluk, je gezondheid en je relaties. Gebiéden die uiteindelijk belangrijker zullen blijken dan je succes of je inkomen.

Leer de boel in het juiste perspectief te plaatsen. Geld, succes, status, roem, populariteit, winnen – díe dingen zijn leuk. Maar ze zijn niet alles. Ze vormen niet het doel van je leven. Ze brengen je uiteindelijk niet de voldoening waar je naar zoekt.

Vergeet de 4e S niet :ja.- En dat is spelen. Als je beter wilt omgaan met stress dan moet je spelen. Ik noemde het al in de 4 S-en, maar ik licht het nogmaals uit omdat de meeste mensen spelen lang niet serieus genoeg nemen. Als volwassene denk je niet meer te mogen spelen. Waarom niet? Ga met je (klein)kinderen verstoppertje spelen, speel tikkertje, spring samen eens op de trampoline Ga samen van een glijbaan… wedden dat het leuke momenten oplevert?

 

 

Mijn Verhaal van en door Marly

Audio staat onder tekst !

In het kader van de maand waarin het thema levend verlies centraal staat heeft Marly een bericht gemaakt hoe zij haar de veranderingen in haar leven ziet na NAH

————————————

Mijn Verhaal

Ik vind het heel moeilijk om mijn verhaal over Levend Verlies te beginnen, niet omdat het mij raakt als ik er over nadenk. Maar het gaat bij mij eigenlijk in vele etappes. Na 7 herseninfarcten, 3 hartinfarcten en 3 TIA’s ben ik mijn leven van voorheen niet in één keer kwijtgeraakt, dat gebeurde dus letterlijk in verschillende etappes. Eerlijk gezegd denk ik wel dat het ondanks alles toch een makkelijker los-latings-proces was dan bij vele anderen. Ik kon beetje bij beetje dingen uit mijn leven loslaten. Al moet ik niet te vaak nadenken over mijn leven voordat…..

Net zoals velen aanspraken was ook ik een bezige bij. Altijd bezig maar ik vraag me soms ook af of dat altijd bezig zijn niet een mede veroorzaker van de problemen is? Maar dat is natuurlijk een heel ander verhaal waar ik het niet over ga en wíl hebben vandaag.

Wat ik wil proberen is, om te benoemen wat ik het meest verloren ben, sterker nog, waar ik me soms van beroofd voel! Misschien een sterke benaming maar zo voelt het dus wel.

  1. Ik voel me absoluut beroofd van mijn eigen ik, van de persoon die van mij ‘mij’maakte. Ik had tijd en interesse voor iedereen, waarbij ik ook veel zorg besteedde aan iedereen. Ik had betaald werk in de zorg en deed vrijwilligerswerk. Ik zorgde voor mijn kinderen, mijn schoonmoeder en mijn vader. Kortom, ik was altijd wel bezig en dat gaf mij een goed gevoel!
  2. Waar we minder over horen van onze lotgenoten is dat ik me óók beroofd voel van geld. Ik had een goede baan, die ik niet alleen met veel plezier deed maar die ook goed betaalde. Ik kon doen wat ik wilde, zonder veel over geld te hoeven nadenken. Nu ben ik snel en gemakkelijk volledig afgekeurd en hoewel we in Nederland blij mogen zijn met een WIA, moet ik nu toch vaak elk dubbeltje omdraaien, dus ja: Ik voel me beroofd van mijn geld. En aangezien onze regering lijkt neer te kijken op ons ‘steuntrekkers’ hoeven we daar ook maar weinig hulp van te verwachten helaas.
  3. Het meest gehoorde in onze groep: ik voel me grandioos beroofd van mijn energie! De woorden moe, moe en moe, komen vaak over mijn lippen. De energie om het huishouden op orde te houden, sociale contacten onderhouden, die energie is er dus duidelijk niet meer. Ik mag blij zijn met mijn man die ontzettend veel helpt (dankjewel Jan)
  4. Tenslotte, de woorden kwamen net voorbij, ik voel me ook beroofd van mijn sociale contacten. Ik ben echt veel mensen kwijtgeraakt omdat ik nu in zo’n andere wereld leef.. een wereld die zij niet kunnen of willen begrijpen. Een wereld waarin ik niet meer pas met het verschijnen op feestjes, of het maken van uitstapjes. En dan hebben we het nog niet eens om aan zoete invallen mee te doen… je weet wel; heb je zin dadelijk dit of dat te gaan doen? Ja duh, om effe dit of dat te gaan doen moet ik mijn agenda vrij maken. En dat is wat ik bedoel dat de buitenwereld dit niet kan of wíl begrijpen.

Wat mijzelf betreft, kies ik nu dan ook meestal voor mijzelf. Om energie te steken in alles wat ik kwijt ben, is het me niet waard. Het kost me alleen weer meer bakken energie die ik zelf juist zo hard nodig heb!

Mijn leven is niet meer wat het was, ik ben niet meer wie ik was. Ik probeer tevreden te zijn met mijzelf en mijn leven en hoop daardoor het verlies in winst te kunnen veranderen.

Column / Info van Marly – Neglect

Bij neglect (of spatieel of hemispatieel neglect)  hebben mensen moeite met het reageren of oriënteren op informatie in de omgeving. Vaak is er sprake van verminderde ‘aandacht’ of waarneming aan één bepaalde kant: links of rechts. Het kan gaan om het onbewust ‘negeren’ van  de aangedane zijde, mensen, objecten of gebeurtenissen die zich links (na beschadigingen in de rechter hersenhelft) of rechts (na beschadigingen in de linker hersenhelft) van de persoon bevinden.

Niet alleen zicht, maar ook het gehoor of het bewust zijn van je lichaam kan bij neglect verminderd zijn. Neglect wordt niet veroorzaakt door directe problemen met de zintuigen zoals de ogen of door gezichtsvelduitval (zoals bij hemianopsie waar ik volgende week meer over vertel) of door motorische problematiek, maar door een kink in de kabel bij het beschikbaar maken van de zintuiglijke informatie in de hersenen.

 

Kort na hersenbeschadiging komt neglect net zo vaak voor na beschadigingen in de linker als rechter hersenhelft.  In de chronische fase komt het vooral voor bij beschadiging in de rechterhersenhelft (met uitvalsymptomen links).

 

Neglect wordt gediagnosticeerd met behulp van een neuropsychologisch onderzoek. Er kan bijvoorbeeld worden gevraagd om een plaatje na te tekenen.

 

Zie het plaatje hieronder voor een voorbeeld. Links (a) het is voorbeeld plaatje en rechts (b) is het nagetekend door iemand met linkszijdig neglect.

 

Daarnaast kan neglect ook met een observatielijst worden vastgesteld zoals bijvoorbeeld de Catherine Bergego schaal. Deze lijst signaleert problemen in het dagelijks leven die worden veroorzaakt door neglect, bijvoorbeeld herhaaldelijk vergeten om de linker- of rechterschoen aan te trekken.

 

Neglect komt heel veel voor na een herseninfarct of bloeding, maar kan ook voorkomen na traumatisch hersenletsel, tumoren en aneurysma’s.

Het is lastig om precies aan te geven hoe vaak neglect voorkomt. Dit komt doordat het herkennen van de problemen lastig kan zijn, juist omdat patiënten zich niet bewust zijn van een deel van hun omgeving. Ook speelt mee dat veel mensen met neglect niet goed beseffen dat ze neglect hebben.

 

Dit kan het extra lastig maken om te leren er mee om te gaan. Dit is niet alleen lastig voor jezelf, maar ook voor de familie en omgeving. Daarom is het belangrijk dat er een goede diagnose en voorlichting komt.

Vaak wordt neglect verward met een andere aandoening waarbij men halfzijdig voorwerpen, mensen of het eigen lichaam niet opmerkt doordat de helft van het gezichtsveld is uitgevallen. Dat heet hemianopsie. Lees meer over hemianopsie.

 

Problemen die je kunt ervaren met neglect

Ten opzichte van de omgeving:

 

  • Bij het eten wordt de ene helft van het bord vergeten leeg te eten.

 

  • Bij het scheren wordt maar één helft van het gezicht geschoren.

 

  • Bij het opdoen van make-up wordt maar één kant van het gezicht gedaan.

 

  • Moeite met het vinden van spullen aan één kant van de kamer.

 

  • Tegen dingen aanlopen die aan de aangedane kant staan (obstakels, deurpost).

 

  • In het verkeer is een neglect levensgevaarlijk, omdat verkeersdeelnemers en borden aan de aangedane kant niet wordt waargenomen.

 

  • Kamers en gangen aan bijvoorbeeld de linkerkant worden voorbijgelopen, waardoor mensen de weg kwijtraken.

 

  • Het ‘negeren’ van de mensen in een groep die toevallig aan de verkeerde kant staan. Niet uit onwil, maar omdat ze niet waargenomen worden.

 

  • Iemand kan ook aangeven aan de ene kant niets te kunnen horen terwijl een audiogram aantoont dat er niets aan de hand is met dat gehoor.

 

Ten opzichte van het eigen lichaam:

 

  • In extreme gevallen herkent de patiënt zijn eigen arm en been niet meer als zijn eigen ledematen. Hij heeft het gevoel dat er een vreemd been in bed ligt.

 

  • Vergeet bijvoorbeeld linker of rechterbeen uit bed te zetten of de voet van de rolstoelsteun te halen.

 

  • Als iemand op een stoel zit of op bed ligt, hangt de verlamde arm omlaag. Zo ontstaan snel verwondingen die door het neglect ook minder opgemerkt worden. Iemand kan bijvoorbeeld niet voelen dat de hand vast zit in het rolstoelwiel.

 

Hersengebieden betrokken bij neglect

 

Bij neglect is het hersenletsel vaak juist in de tegenovergestelde hersenhelft. Neglect van de linkerzijde (linkszijdige neglect), komt meestal door schade in de rechterhersenhelft. Linkszijdige neglect komt vaker voor dan rechtszijdige neglect. Dit komt waarschijnlijk doordat de rechterhersenhelft gespecialiseerd is in ruimtelijke waarneming: het weten waar dingen zich bevinden in de omgeving. Schade in de rechterhersenhelft zal dus eerder tot problemen leiden.

 

Er is niet één specifiek hersengebied aan te wijzen dat verantwoordelijk is voor neglect. In veel gevallen is de parietaalkwab beschadigt, maar neglect kan ook voorkomen bij schade aan de frontaalkwab, cingulate gyrus, corpus striatum (onderdeel van de basale kernen) en de thalamus. Al deze hersengebieden zijn onderdeel van het netwerk dat betrokken is bij ruimtelijke aandacht.

 

Tips bij neglect

 

  • Geef mensen met neglect ruim de tijd voor het verkennen van hun omgeving.
  • Gebruik strategieën die helpen je aandacht op de aangedane kant te richten zoals bijvoorbeeld het draaien van je hoofd, van links naar rechts te werken en te werken volgens een vast plan. Bij het eten kan je het bord draaien om te zien of er nog wat op ligt.

 

  • Moedig mensen aan om actief hun visueel vermogen (wat niet aangedaan is) te gebruiken om meer aandacht te richten op de aangedane kant bij activiteiten.

 

Het dragen van een prisma bril wordt momenteel wetenschappelijk onderzocht. Tijdens het dragen van een prismabril wordt het gezichtsveld verschoven in de richting van de niet-aangedane zijde. Wanneer dan de bril wordt afgezet is er een automatische verschuiving van de aandacht in de richting van de neglect zijde. Zie hier ook het filmpje met meer informatieve over prisma-adaptatie.

 

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

Column Marly – Onderzoek naar vermoeidheid bij NAH

Onderzoek naar vermoeidheid bij NAH middels PsyMate

In de zomer van 2019 is een traject gestart, een onderzoek naar vermoeidheid bij NAH. Dit onderzoek is gesubsidieerd door de Hersenstichting en wordt uitgevoerd door de Universiteit van Maastricht.

Aan dit onderzoek heb ik meegewerkt. Volgende week spreek ik wat uitgebreider over het onderzoek met mijn contactpersoon bij de Universiteit en vraag ik wat er nu met de onderzoeksresultaten gaat gebeuren. Vandaag wil ik jullie uitleggen hoe het onderzoek in zijn werk ging.

Op mijn mobiel werd een app geplaatst, de app PsyMate, speciaal ontwikkeld voor dit onderzoek.

Het onderzoek nam 6 weken in beslag, 3 dagen per week, woensdag, donderdag en vrijdag,  en ging als volgt. De app werd geleverd met een ringtone in de vorm van een fietsbel.

Verschillende keren op een zo’n onderzoeksdag, kreeg je een melding en was het de bedoeling om de vragen in te vullen.

Het waren iedere keer dezelfde vragen. Het begon met wat algemene vragen

  • Hoe tevreden voel je op dit moment?
  • Hoe rustig voel je je?
  • Hoe zelfverzekerd voel je je?
  • Ik voel me prikkelbaar
  • Ik voel me somber
  • Ik pieker

Je gaf het een punt tussen 1 en 7

De volgende rij vragen ging over je bezigheden op dit moment (het moment werd de piep genoemd) je kreeg keuzemogelijkheden

  • Rusten
  • Werken
  • TV
  • Internet/Social Media
  • Praten
  • Ontspanning

 

Daarna ging het over ’waar ben je nu?

  • Thuis
  • Werk
  • Revalidatie
  • Ziekenhuis

Met wie ben je?

  • Alleen
  • Met patner
  • Vrienden
  • Ouders

Hoe voel je je hierin

  • Voel je je op je gemak
  • Was je liever alleen?

Daarna volgden de vermoeidheidsvragen.

  • Hoe vermoeid voel je je lichamelijk?
  • Hoe vermoeid voel je je geestelijk?
  • Heb je je sinds de laatste piep lichamelijk ingespannen?
  • Heb je je sinds de laatste piep geestelijk in gespannen?

Hierbij gaf je weer een punt tussen 1 en 7

Elke week kreeg ik een mail met een persoonlijke terugkoppeling over de resultaten van de afgelopen week. Dit kwam in de vorm van een grafiek met een tekst met uitleg. Ik zal een voorbeeld daarvan op onze website www.luisternaarnah.nl plaatsen.

Elke 2 weken kreeg ik een persoonlijke terugkoppeling in de vorm van een gesprek. Hierin was dan ook de mogelijkheid om vragen te stellen.

Bekeken werd de relatie van vermoeidheid tussen de lichamelijke en geestelijke vermoeidheid. En de relatie van vermoeidheid bij bv emoties en piekergedrag.

Er bestaat uiteraard geen goed of fout, het is immers je gevoel. Als je voor voldoende afwisseling zorgde dan zou het een kabbelend lijntje moeten zijn. Ondanks al mijn jaren ervaring inmiddels was mijn lijntje niet kabbelend te noemen maar had ik veel pieken en dalen helaas.

Het was niet de bedoeling dat je doen en laten aanpaste aan de app en het onderzoek. Als het niet uitkwam, sloeg je de vragen een keer over.

In de periode waar ik deelnam, startte juist de coronacrisis en de lockdown. Naar mijn idee was het onderzoek dan ook iets minder representatief. Aangezien je niet echt onder de mensen kwam en aangezien je geen uitjes maakte..

Dit resultaat vraag ik dan ook graag na volgende week en of en wélk verschil de onderzoekers zien tussen de resultaten van toen en de resultaten van nu? Volgende week dus mijn interview met Ela Savu van de universiteit van Maastricht.


Voorbeeld van terugkoppeling 

Nu gaan we kijken hoe de spreiding van twee types vermoeidheid, geestelijke en lichamelijk is.

2_lichamelijke_ vermoeidheid_histogram

In dit plaatje/deze grafiek wordt een overzicht gegeven van de mate waarin je in de boven genoemde periode lichamelijk vermoeid was. Op de zwarte lijn staat de mate van lichamelijke vermoeidheid, waarbij een 1 betekent dat je geen lichamelijke vermoeidheid hebt ervaren en een 7 betekent dat je zeer veel lichamelijk vermoeid was. Zoals je ziet, zijn er meestal momenten geweest waarin u weinig tot matig  lichamelijke vermoeidheid hebt ervaren. Ook ziet je dat de lichamelijke vermoeidheid niet zo vaak overeen komt met de mate van algehele vermoeidheid.

3_geestelijke vermoeidheid_histogram

In dit plaatje/deze grafiek wordt een overzicht gegeven van de mate waarin je de boven genoemde week geestelijke vermoeid was. Op de gele lijn staat de mate van geestelijke vermoeidheid, waarbij een 1 betekent dat je geen geestelijke vermoeidheid hebt ervaren en een 7 betekent dat je zeer veel geestelijke vermoeid was. Zoals je ziet, zijn er meestal momenten geweest waarin je sterk geestelijke vermoeidheid hebt ervaren. Ook ziet je dat de geestelijke vermoeidheid vaak overeen komt met de mate van algehele vermoeidheid. Op basis van deze grafiek kan je nagaan wat je op de momenten hebt gedaan waarop je sterk vermoeid was.

In onderstaande grafiek kijken we naar de activiteiten die je gedaan heeft en wat het effect hiervan is op vermoeidheid.

  1. vermoeidheid en activiteiten

 

 

In bovenstaande grafiek staat weergegeven jouw ervaren vermoeidheid na huishouden en andere activiteiten. Zoals je ziet, geeft je aan sterker vermoeid te zijn na huishouden dan tijdens anderen activiteiten.

Ook tijdens of na internet, sociale media vermeld je meer vermoeidheid te ervaren dan tijdens andere activiteiten.

5_ vermoeidheid en mate van lichamelijke inspanning

In bovenstaande grafiek staat de mate van lichamelijke inspanning op de blauwe lijn, waarbij een 1 betekent dat u zich helemaal niet hebt ingespannen en een 7 betekent dat u zich zeer veel hebt ingespannen.  Op de zwarte lijn staat de mate lichamelijke vermoeidheid.

We zien dat de mate van lichamelijke inspanning een verband lijkt te hebben met de mate van ervaren lichamelijke vermoeidheid vooral op 25 maart.

7_ vermoeidheid en mate van geestelijke inspanning

In bovenstaande grafiek staat de mate van geestelijke inspanning op de licht groene lijn, waarbij een 1 betekent dat u zich helemaal niet hebt ingespannen en een 7 betekent dat u zich zeer veel hebt ingespannen. Op de gele lijn staat de mate van geestelijke vermoeidheid. De mate van geestelijke vermoeidheid lijkt soms beïnvloed te worden door de geestelijke inspanning, zoals op 27 maart.

8_ vermoeidheid en stemming

In bovenstaande grafiek staat de mate somberheid op de zwarte lijn, waarbij een 1 betekent dat u zich helemaal niet somber voelt en een 7 betekent dat u zich erg somber voelt. Somberheid lijkt niet van invloed te zijn op uw vermoeidheid.

8_ vermoeidheid en hoe veel moeite een activiteit u kost

 

In bovenstaande grafiek staat de hoeveel moeite een activiteit u kost op de gele lijn, waarbij een 1 betekent dat die activiteit helemaal geen moeite kost en een 7 betekent die activiteit erg veel moeite kost. Op sommige momenten is te zien dat de ervaren mate van moeilijkheid van een activiteit van invloed is op uw vermoeidheid.

 

Blok 2: vergelijking met afgelopen weken

In tegenstelling tot de vorige grafieken zal de volgende gaan over de PsyMate 2 gegevens van deze week in vergelijking met de vorige periode.

We zien dat de vermoeidheid van periode 25 tot en met 27 maart van de interventie even veel is dan in het begin van de periode. Er zijn vele pieken en dalen

 

 

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

Column van Marly – Incontinentie – uitzending 23 augustus 2020

Een vreselijk taboe om in het openbaar te bespreken is incontinentie. Maar het kan wel degelijk een gevolg van hersenletsel zijn. Daarom bespreken wij het dan ook hier in Luister naar NAH.

Door hersenletsel kunnen zenuwbanen van de hersenen beschadigd zijn, waardoor er verminderde controle over de blaas en darmen kan ontstaan of waardoor de controle geheel verdwijnt.

Het kan incontinentie veroorzaken en/ of problemen met het plassen en stoelgang geven. Het beheersen van de blaas is een belangrijke manier om blaasontstekingen te voorkomen. Voor nu bespreken we alleen de urine incontinentie.

 

De klachten kunnen worden opgedeeld in:

  • plotselinge drang om te moeten plassen (urgency)
  • de plas niet kunnen ophouden (urge-incontinentie /aandrangs-incontinentie)
  • vaak moeten plassen per dag
  • nachtelijk plassen (nycturie)
  • de blaas niet kunnen legen
  • blaaskrampen waarbij spontaan urine wegloopt
  • urineweginfectie / blaasontsteking

 

Deze klachten kunnen schaamte veroorzaken, stress geven, een afname van het sociale leven brengen en zelfs tot een depressie leiden.

De hersenen hebben een complexe taak tijdens het vullen van urine in de blaas, gedeeltelijk tijdens het lozen van urine, maar ook de overgang van de ene functie naar de andere.

 

Bekkenbodemtraining kan een mogelijkheid zijn bij sommige incontinentieklachten bij mensen die cognitief in staat zijn een training te volgen. Mensen leren dan:

  • opnieuw hoe de spieren rondom de blaas voelen
  • de blaas spieren opnieuw leren aanspannen en ontspannen
  • het langzaam opbouwen van het ophouden van de plas
  • eerder ervaren situaties met ongelukjes “doordenken”.

Enige controle over de blaas kan worden verkregen; dit vereist echter meestal de multidisciplinaire aanpak van een revalidatieteam of een gespecialiseerd bekkenbodem (fysio-)therapeut.

Incontinentie kan problemen veroorzaken met de huid als de huid te vaak wordt blootgesteld aan urine. De kans op een urineweginfecties is groot als iemand problemen heeft met het plassen of als diegene de blaas niet volledig kan legen. Als het hersenletsel, bijvoorbeeld een beroerte , een gevolg is van suikerziekte dan is de kans op urineweginfecties nog groter.

 

Als iemand de aandrang om de blaas te legen niet kan voelen, zijn  er andere mogelijkheden:

  • een blaaskatheter geven (verblijfskatheter)
  • op gezette tijden een katheter inbrengen en verwijderen, zodat de blaas regelmatig geleegd wordt
  • plasmomenten plannen
  • gebruik van een externe condoomkatheter voor mannen
  • in uiterste noodzaak incontinentie materiaal gebruiken.

Een kans op een urineweginfectie is groot, juist ook met het gebruik van katheters.

 

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

Partner van & Partner en gezin

(audio volgt na tekst)

Partner van & Partner en gezin

Bij de reacties op mijn website kwam terecht een opmerking binnen dat het niet alléén ons leven verandert maar ook het leven van de partner als er sprake is van een chonische aandoening, in dit geval NAH(Niet Aangeboren Hersenletsel) 

Ik kan niet voor iedereen spreken dus ga ik op de ik-vorm over om hier toch aandacht aan te besteden.

Ik zei al dat het een terechte opmerking is, helaas sta ik daar niet altijd stil bij. Ik weet eigenlijk niet goed waarom niet.. wellicht voel ik me meer ‘slachtoffer’ dan mijn partner. Verstandelijk weet ik heel goed dat Partner van….. ook anders geworden is

De partner zit in hetzelfde bootje , een bootje waar ook hij niet om gevraagd heeft. Maar voor mijn gevoel raakt het mij meer dan hem hoewel ik zijn kant natuurlijk niet kan voelen. Wél kan ik de ongerustheid merken.. ik mag nauwelijks na een infarct alleen thuis blijven, er wordt goed opgelet of ik mijn medicatie wel goed gebruik, of ik goed eet en hoe ik praat (aangezien mijn spraak veel zegt over mijn vermoeidheid)

Nu zijn de gevolgen natuurlijk ook niet in elk geval hetzelfde, grote lijnen komen vaak overeen maar niet alles. En dan heb ik het niet over de lichamelijke zichtbare gevolgen maar meer over de ‘verborgen gebreken’ Naar gelang op welke plek in de hersenen de oorzaak van het hersenletsel plaatsvond, hebben ook de gevolgen hun impact. Zo heeft niet ieder letsel bijvoorbeeld een gedragsverandering als gevolg, maar velen hebben dit helaas wel. In mijn geval is dit niet het geval (gelukkig)

Al kan ik me wel goed voorstellen dat we voor een deel veranderen in onze opvattingen, angsten of andere gevoelens. Maar is dat gedragsverandering?

Wat ik bij mezelf vooral veranderd vind, is mijn energielevel en dat remt me op meerdere gebieden. Daardoor voel ik me minder sociaal dan voorheen, ik beleef niet meer overal plezier aan, ik kies veel bewuster (of eigenlijk heel bewust) mijn bezigheden. Dat maakt me wel minder spontaan natuurlijk. Zelf vind ik me ook geen doorzetter meer maar daar is bijna geen mens het mee eens! Fijn om te horen maar toch voel ik dat zelf niet zo..

Als ik naar mijn partner kijk, zie ik dat er bij hem vooral veel ongerustheid speelt ! Dat kan ik me wel voorstellen na de diverse hart- en herseninfarcten. Zijn grootste angst is om er eens niet bij te zijn als het gebeurt en dat is een gevoel wat ik jammer genoeg niet kan wegnemen.

Ook komt er veel meer op zijn schouders terecht nu, vooral wat huishouden betreft. Daarnaast werkt het ook niet mee dat ik nog steeds niet mag autorijden.

Nu bestaat er voor partners gelukkig wel ook een luisterend oor als daar behoefte aan is. Mijn man staat bijvoorbeeld geregistreerd als mantelzorger in onze regio bij de des betreffende mantelzorgorganisatie, daar vindt hij regelmatig steun op bijeenkomsten van gelijkgezinden. Nu heeft mijn man minder met internet (hij zal mijn website waarschijnlijk niet eens weten te vinden  ) maar ook op internet kun je informatie vinden en waarschijnlijk in de verschillende groepen ook mensen die hetzelfde meemaken en waar je met vragen terecht kunt. Op Facebook is er ook een pagina voor zowel NAH-patiënten als ook partners en dat zijn de pagina’s van Lieky.

Niet alleen voor de partner verandert het leven maar ook voor de rest van het gezin, (klein)kinderen, ouders, schoonouders. Mijn eigen ervaring is dat de kinderen, met name mijn zoon veel ongeruster zijn. Nu zijn mijn kinderen volwassen en uit huis inmiddels. Ze leven hun eigen leven en op dit moment zijn er nog geen kleinkinderen. Mijn (hopelijk) toekomstige kleinkinderen zullen niet beter weten dan dit is oma.. ze zullen me niet anders kennen dan hoe ik ben.

Maar als je leven op zijn kop staat en je moet keuzes maken vanwege je energielevel, kan ik me goed voostellen dat ze niet begrijpen waarom mama, of papa, of opa of oma, ineens niet meer meegaat naar de speeltuin of nog maar eventjes op je verjaardagsfeestje komt.

Naar gelang de leeftijd van de (klein)kinderen, zou ik zeggen: maak alles bespreekbaar, neem ze eens mee naar een therapie. Zo kunnen ze zien waar je mee bezig bent en ze kunnen vragen stellen aan de betreffende therapeut.

Onderstaande link kan handig zijn om te geven aan familie- of gezinsleden die  meer willen weten over hersenletsel en de onzichtbare gevolgen.

De link www.hersenletsel-uitleg.nl is zoals de link ook zegt echt een pagina met uitleg over hersenletsel op duidelijk wijze.

 

Maar het belangrijkste is: Begrijp dat ook ZIJ slachtoffer van de situatie geworden zijn en er niet om gevraagd hebben !!

Probeer er samen uit te komen, het kan jullie relatie alleen maar sterker maken, en dát kan ik uit eigen ervaring écht zeggen !

 

Vanaf deze plek wil ik toch heel graag mijn dank uitspreken aan de partners en andere naasten die ons altijd bijstaan en in dit schuitje meedobberen !!

Volgende week heb ik een gesprek, podcast zeg maar, met mijn partner om hem in zijn eigen woorden te laten vertellen wat dit alles met hem gedaan heeft.

 

 

What do you want to do ?

New mail

Column van Marly Noodlot of Toeval Zondag 7 juni 2020

Noodlot of toeval?

Is ons leven voorbestemd om op een bepaalde manier te verlopen (noodlot) of is alles wat er gebeurd puur toeval? We kunnen tal van voorbeelden bedenken van de mens die heel gezond leeft en plots op jonge leeftijd komt te overlijden terwijl een ander alles doet wat ‘verboden’ is en op die manier toch 100 wordt

Ik persoonlijk geloof dus in het noodlot !

Daarmee wil ik absoluut niet zeggen dat ik gelijk heb, want dat kan ik toch niet bewijzen. Het is gewoon een eigen mening (zoals al in alle onderwerpen en gedachtengangen in dat koppie van mij) Maar ik geloof niet dat alles in ons leven maar puur toeval is, overigens geloof ik er ook niet in dat ons leven al bij voorbaat is uitgestippeld. Dat zou het totaal geen nut meer hebben om beslissingen te nemen. Elke beslissing zou dan eenzelfde uitkomst moeten hebben. Dat kan dus ook niet. We hebben zeker een groot deel van ons leven zelf in de hand en soms ligt ons leven in de handen van anderen waarbij we dan alleen maar kunnen hopen dat diegene zelf zijn juiste beslissingen neemt.

Vaak hoor je ook de vraag had ik dit kunnen voorkomen? Logischerwijs zou hier mijn antwoord ‘nee’ op moeten zijn. In de meeste gevallen is dat ook, lijkt mij. Je kunt niet voorkomen dat iemand iets overkomt (tenzij je zelf iemand iets aan doet uiteraard) Sommige dingen heb je wel zelf grotendeels in de hand, maar dan kom je weer bij beslissingen maken uit. Als je bewust de beslissing neemt om dronken achter het stuur te kruipen, ja, dan had je het kunnen voorkomen! Je slachtoffer echter kan het niet kunnen voorkomen en diens familie of vrienden ook niet. En toch zijn dat de mensen die zich blijven afvragen wat ze anders hadden kunnen doen, de mensen die met een schuldgevoel blijven zitten.

En hoe zit het dan met onze gezondheid? Loont gezond leven zich nu wel of niet? Volgens mij zeker, al geloof ik er wel in dat je lot inmiddels bepaald is door je genen. Door zo gezond mogelijk te leven denk ik dat je je genen als het ware ‘rustig’ kunnen houden al gaat dit natuurlijk niet altijd op maar dan is het dus je lot !!

Sommige dingen kun je domweg niets aan doen. Als ik daar niet van overtuigd zou zijn, zou ik het veel moeilijker vinden in het leven. Dan zou ik me dus steeds moeten afvragen waarom ik? Nee, nu kan ik ‘gewoon’ accepteren dat dingen ons overkomen.. het waarom maakt me daarbij minder uit, ik probeer liever het een plek te geven en er mee om te gaan.

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

Column van Marly: Positiviteit (deel 2) van onze meestgehoorde Clichés

(Audio onder aan bericht)

Wat is positiviteit?

Vorige week sprak ik over het eerste cliché wat wij vaak te horen krijgen, genieten van het leven. Nú gaan we naar het tweede cliché, positiviteit..  een lekker moeilijk uit te spreken woord…positiviteit dus. Waarschijnlijk dat het woord positief vaker terug gaat komen

Niet dat die makkelijk is, maar in elk geval makkelijker. Mijn logopediste zou nu zeggen: dat is juist een goede oefening…

Maar goed, zoals zo vaak dwaal ik ook nu weer af. Een kreet die wij heel vaak horen is: positief blijven !! Waarschijnlijk geldt dat niet alleen voor ons NAH-mensen maar ook voor iedereen die in een moeilijke tijd zit, ongeacht door welke oorzaak. Net alsof we door positief blijven weer opknappen of zelfs gezond worden. Helaas werkt dat niet altijd zo, maar dan kom ik toch weer terug op mijn vraag.. wat is positiviteit? Hoe blijven we positief? En wat als het niet altijd lukt?

Na onderzoek op het ‘wereld wijde web’ heb ik geen definitie kunnen voor positief of positiviteit. Wél honderden spreuken en pagina’s die je met spreuken willen helpen om je positief in het leven te laten staan.

Overigens liep ik gelijk tegen een mooie spreuk aan >> Niets in het leven heeft een betekenis, behalve de betekenis die we er zelf aan geven

Een spreuk die klopt als een bus! Als je er over nadenkt, is dat met veel woorden zo.. denk aan geluk, liefde, tevredenheid maar ook negativiteit bijv… wat mij gelukkig maakt, hoeft een ander nog niet gelukkig te maken.

Terug naar de positiviteit . Voor mijn gevoel betekent dit woord dat je het beste maakt van wat het leven je ook toewerpt. Je mag gerust even in ‘dip’ zitten, je mag er boos en verdrietig om zijn, zolang je maar weer de vechtlust vindt om door te gaan ! Voor mij persoonlijk pas ik het graag toe in het ombuigen van mijn gedachten; een situatie is nu eenmaal zo, wat kan ik doen om het in mijn leven in te passen?

Om welke situatie het ook gaat, je zult het aan moeten pakken, soms hard ervoor moeten werken om ermee te (leren) leven, voor zover dat mogelijk is. Dat noem ik positiviteit !

Iedereen vindt dit ook in zijn eigen bezigheden en hobby’s.. wandelen en fotograferen, koken, fietsen, knutselen, handwerken enz

Zelf haal ik het allermeeste uit muziek ! Als ik muziek kan luisteren ben ik de gelukkigste vrouw op aarde. Vanwege de overprikkeling in mijn hersenpannetje is dit niet altijd zo vanzelfsprekend helaas, al heb ik er wel een weg in gevonden. Er zijn dagen dan verdraag ik zeer weinig tot geen geluid en kan ik echt geen muziek luisteren, dat accepteer dan maar, ik weet dat het weer terug komt. Als tip kan ik het volgende meegeven: ik heb verschillende playlisten in zowel mijn computer als mobiel staan, voor elke soort prikkel een eigen playlist. Uiteraard een gevarieerde playlist voor mijn goede dagen, een rustige playlist met alleen maar ballads voor de mindere dagen en voor de dagen waar ik zelfs geen stemmen verdraag, heb ik nog instrumentale playlisten ook weer onderverdeeld in gevarieerd en rustig. Zo kan ik toch genieten van muziek.

Dat is dan ook één van de (inmiddels vele) voorbeelden die ik kan geven om uit te leggen hoe ik zelf mijn weg vind in het omgaan met ‘het nieuwe leven’ En natuurlijk baal ik ook regelmatig als een stekker als het niet gaat hoe ik wil, soms komen er ook tranen aan te pas maar uiteindelijk krabbel ik weer op en probeer ik er iets van te maken.

Nu verkeer ik wél in de gelukkige omstandigheden dat ik een geweldig gezin om mij heen heb, daar prijs ik me dagelijks mee. Oók door hun vind ik het positieve gevoel makkelijker en soms vóór hun, omdat ik dan voor hún niet wil toegeven aan het negatieve gevoel.

Daarmee heb ik mijn vragen allemaal beantwoord behalve misschien die laatste, althans, daar heb ik minder uitgebreid bij stil gestaan. Wat als positief zijn niet altijd lukt? Helemaal niet erg !! Zolang je maar weer opstaat !

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

Column van Marly: Genieten van het Leven (deel 1) van onze meestgehoorde Clichés

(Audio onder aan bericht)

Hoe vaak horen wij niet, je moet nu gewoon genieten van je leven. Volgende week deel 2: Altijd positief blijven !

Genieten van het leven, cliché of niet?

We horen altijd veel clichés in ons leven vandaag deel 1 hiervan. Volgende week deel 2 ..positiviteit

Hoe vaak wordt er niet gezegd om van het leven te moeten genieten? Maar kan dat altijd wel? En wat is genieten dan? Wat voor mij genieten is, kan een voor een ander heel saai zijn. En waar een ander van geniet, kan ik misschien om welke reden dan ook, niet. Als ik naar mezelf kijk om voorbeelden te noemen: Ik kan genieten van niets doen ! Gewoon lekker lui filmpje kijken, aan de PC spelletje doen, lezen, muziek luisteren en noem maar op. Voor een ander kan dat heel dus heel saai zijn. De ander kan genieten van een heerlijke vakantie, luieren op het strand of naar de wintersport. Ik zou liegen als ik zou zeggen dat me dat niet lekker lijkt, maar om verschillende redenen gaat dit voor mij niet. Reden één, ik heb er domweg het geld niet voor en al had ik het geld dan komen we bij reden twee. Op één of andere manier vind ik het zonde van het geld, waarschijnlijk omdat ik er juist zo lang voor zou moeten sparen, uiteindig véél langer dan de vakantie zal duren. Reden drie: Qua gezondheid moet ik met zoveel rekening houden, zowel vóór vertrek, gedurende de vakantie als ook na thuiskomst. Dus nee, hierdoor raak ik alleen al in de stress als ik er aan denk !

Dat wil uiteraard niet zeggen dat ik alleen maar rustig en saai mijn leven leid. Ik heb al heel veel gedaan in het verleden. Zo heb ik in het buitenland gewerkt, lokaal televisie en radio gepresenteerd, regelmatig met artiesten gewerkt en ik heb bv als jurylid bij diverse talentenjachten gezeten. Absoluut niet saai dus !! Dat zijn hele leuke herinneringen die niemand me meer afneemt.

Mis ik het? Ja zeker, een groot deel mis ik ! Wellicht dat ik in de toekomst het één of ander weer op kan pakken. Dat is ook zeker mijn doel!! Ik weet dat veel niet meer terug komt en dat moet het doel ook niet zijn. Dan kan het alleen maar tegenvallen en ik moet ook realistisch blijven.

Juist omdat veel dingen moeilijker zijn geworden dan voorheen, zoek ik naar nieuwe manieren om te genieten van mijn leven. En dit programma plus mijn websites helpen hierbij ! Ieder op zijn eigen wijze. Waar het op neerkomt, is dat je zelf moet gaan zoeken naar hetgeen wat jou gelukkig en blij maakt want dan pas kun je genieten van je leven.

Volgende week dus deel 2 : wat kan posiviteit hieraan bijdragen..

 

 

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

Ja hoor, het gaat goed, ik heb boffen gehad (sarcastisch bericht)

 

Ja hoor, het gaat goed, ik heb boffen gehad

13-08-2017

 

Wie herkent het niet van onze lotgenoten? Zo gauw men ons ziet, dan komen de complimenten.. je ziet er goed uit! Je hebt echt geluk gehad! Als ik je zo zie, gaat het goed met je, je mag echt van geluk spreken….. blèèèh, sorry, maar ik heb het zó gehad met die opmerkingen!

Heel braaf zeg ik meestal niet veel anders dan ja inderdaad, ik mag niet klagen. Maar als ik zou vragen of ik wél even een potje mag klagen, geloof ik niet dat men daar zin in heeft. Daarnaast is het me mijn energie ook niet waard, zelfs al men naar mijn ‘geklaag’ zou willen luisteren, kost dat nog zoveel energie. En als ik dan bv midden in de winkel sta voor mijn boodschappen, heb ik die energie er ook gewoon niet voor over.. die heb ik hard nodig voor mijn boodschappen. Ik ga altijd al gewapend met een boodschappenlijstje, ik maak graag gebruik van de scankassa wat de ellende van -uit het wagentje-op de band-van de kassa-in het wagentje uitspaart. Ik kan gelijk alles in een tas ruimen en ben na het afrekenen klaar. Bij thuiskomst word ik meestal geholpen door man of zoon, wat ik dan ook weer hard nodig heb. Over het algemeen heb ik tussen een half uur tot een uur nodig om bij te komen van boodschappen doen. Dus jazeker, het gaat goed, ik heb boffen gehad

En als ik dan ga koken, moet ik altijd even goed nadenken hoe ik het het beste kan aanpakken. Dat is ook erg afhankelijk van wat ik wil gaan maken. Aardappeltjes koop ik ofwel voorgekookt ofwel ik schil ze vroeg in de middag zelf vooruit. Mocht ik nu stoer willen doen en ik doe er nog verse boontjes, spuitjes of bloemkool bij, dan verzorg ik dat ongeveer een uurtje na het aardappelschillen voor. Uiteraard moet ik het vlees dan heel simpel houden want dat vraagt te veel voorbereiding en/of aandacht.

Regelmatig heb ik toch een recept erbij nodig omdat ik zodanig verward (vermoeid) ben dat ik niet meer weet wat er nu nog eens in moet, vooral bij de wat grotere gerechten zoals goulash, chili e.d. Vantevoren zet ik dan alle benodigheden klaar.. alles rechts van het fornuis, en als ik het gebruikt heb, gaat het naar links zodat ik niet hoef te twijfelen of ik het nu wel of in erbij gedaan heb in de pan. Alles wat op tijd moet, gebeurt met de kookwekker en hoeveel blaadjes laurierblad ik gebruik, schrijf ik bij de memo op mijn keukenkalender. Zo kan ik ‘precies’ bij houden wat ik gedaan gedaan heb. En geloof me, het gaat nog vaak genoeg mis helaas.

’s Ochtends of ’s middags bedenken wat we gaan eten zit er niet meer in. Dat moet echt duidelijk vantevoren bepaald worden. Meestal probeer ik het per 3-4 dagen vooruit te plannen. Maar ach, jazeker, het gaat goed, ik heb boffen gehad.

Als ik een uitje wil maken, alleen of met iemand van mijn gezin, moet dat ook goed gepland worden. Ik kan niet zomaar even beslissen iets te ondernemen. Het beste is om minimaal 1 rustdag vantevoren te nemen en 1 tot 2 (soms zelf 3) rustdagen achteraf, dat is afhankelijk van het uitje. De Efteling kost bij wijze van spreken meer energie dan een wandeling over de markt. Zeer regelmatig verkijk ik me er ook goed op, dan denk ik dat het minder energie zal kosten als wat het daadwerkelijk doet. Er zijn ook zoveel zaken waar je geen invloed op hebt. Als voorbeeld: je kunt niet voorspellen hoe het weer wordt, warm weer kost stukken meer energie. Drukte is niet te voorspellen, rennende en gillende kinderen, muziek die wel of niet aanstaat of zelfs een muziekband die speelt en dit zijn maar enkele voorbeelden. Daarnaast weet je nooit hoe je goed of slecht je zelf in je vel zit, of je voldoende nachtrust hebt gehad of kon je juist die nacht de slaap niet vatten? En nu is het niet zo dat ik dan meerdere dagen erna alleen maar slaap, nee.. ik slaap wel veel meer uren op een dag maar daarnaast heb afhankelijk van de vermoeidheid meer last van mijn spraak en van duizeligheid, begrijp ik alles lastiger, moet mijn gezin zeker niet te hard of te snel spreken en muziek luisteren is absoluut uit den boze. Maar jeetje zeg, wat gaat het goed met me en wat heb ik boffen gehad!

Over bezoek, feestjes en andere zaken al dan niet gepland, ga ik het niet eens meer hebben. Ik neem gewoon aan dat de boodschap wel is aangekomen en  h o p e l i j k ook begrepen wordt.

Ik wil ook helemaal overkomen als iemand die niet inziet dat het ook wel erger had kunnen zijn of dat er mensen zijn die ook ergere dingen meemaken dan ik maar bespaar me in de toekomst asjeblieft de opmerkingen zo te zien gaat het echt goed met je, je hebt echt geluk gehad  Dat zou ik echt op prijs stellen, zeg dan niets ! Goeiedag vind ik dan ook prima…

 

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail

What do you want to do ?

New mail